Sekrety włoskiej kuchni - Elena Kostioukovitch

 To wydana po raz pierwszy w 2006 roku monumentalna, fascynująca podróż kulturowo-gastronomiczna (w oryginale Perché agli italiani piace parlare del cibo, czyli „Dlaczego Włosi lubią rozmawiać o jedzeniu”) autorstwa Eleny Kostioukovitch – cenionej tłumaczki dzieł Umberto Eco na język rosyjski oraz krytyczki literackiej mieszkającej we Włoszech. Przedmowę do książki napisał sam Umberto Eco.

Książka nie jest tradycyjną książką kucharską z przepisami, lecz wybitnym esejem antropologicznym i historycznym. Autorka prowadzi czytelnika przez 19 regionów Włoch – od Piemontu po Sycylię – ukazując, jak lokalne klimaty, historia, rzeźba terenu i wielowiekowe podziały polityczne ukształtowały niesamowity jadłospis półwyspu. Każdy region przedstawiony jest przez pryzmat swoich flagowych produktów: serów, wędlin, odmian oliwy, makaronów i wina.

Druga część książki to tematyczny przewodnik po słowach-kluczach włoskiej tożsamości kucharzenia. Kostioukovitch analizuje zjawiska takie jak pojęcie campanilismo (lokalnego patriotyzmu zamkniętego w promieniu dźwięku wiejskiej dzwonnicy), rolę jedzenia w strukturze rodziny, relację między kuchnią a życiem seksualnym, polityką, literaturą czy kinem.

Niezwykłe ujęcie erudycyjne: Autorka patrzy na talię kart włoskich dań nie jak kucharka, lecz jak semiotyk i kulturoznawca. Pokazuje, że we Włoszech jedzenie to język komunikacji, sprawa honoru i fundament tożsamości narodowej.

Fascynujące anegdoty i tło historyczne: Książka jest pełna opowieści o narodzinach konkretnych potraw, zmianach społecznych (np. jak wprowadzenie kukurydzy czy ziemniaków zmieniło Włochy) oraz cytatów z klasyków literatury i wypowiedzi wielkich pisarzy.