Trzeci policjant - Flann O'Brien

 Ekscentryczne i surrealistyczne arcydzieło literatury irlandzkiej, stanowiące godnego spadkobiercę dzieł Lewisa Carrolla i Jamesa Joyce'a. Co ciekawe, choć Flann O’Brien napisał tę powieść na przełomie lat 30. i 40. XX wieku, wydało ją dopiero po śmierci autora w latach 60., gdy świat był gotów na jej niezwykłą formę.

Głównym bohaterem i bezimiennym narratorem jest wiejski intelektualista, bezgranicznie zafascynowany pracami fikcyjnego, szalonego filozofa de Selby’ego. Aby zdobyć pieniądze na wydanie monografii o swoim idolu, narrator wspólnie ze swoim bezwzględnym wspólnikiem, Johne'em Divneyem, morduje i okrada bogatego, starszego sąsiada, Mathersa. Gdy po kilku latach bohater udaje się do kryjówki, by wykopać skradzioną kasetkę, wchodzi do świata, w którym prawa fizyki, logika i czas ulegają całkowitemu rozpadowi.

Trafia do mrocznej, sennej krainy rządzonej przez absurdalne posterunki policji. Urzędujący tam policjanci – na czele z tytułowym Trzecim Policjantem (Sierżantem Pluckiem i Posterunkowym MacCruiskeenem) – są pochłonięci kuriozalnymi teoriami. Obsesyjnie badają tzw. „teorię cząsteczkową”, według której ciągła jazda na rowerze powoduje wymianę cząsteczek między ludźmi a siodełkami, sprawiając, że ludzie stają się w połowie rowerami, a rowery nabywają cech ludzkich.

Prawdziwy majstersztyk absurdu i czarnego humoru: O’Brien z rozbrojącą powagą buduje świat pełen czystego, metafizycznego obłędu. Opisy niewidzialnych przedmiotów tworzonych w tajemnych warsztatach, wymiarów ukrytych w ścianach czy absurdalnych dyskusji z policjantami o rowerach to pokaz nieokiełznanej, genialnej wyobraźni literackiej.