Skała Taniosa - Amin Maalouf

 Olśniewająca, nagrodzona prestiżową Nagrodą Goncourtów w 1993 roku powieść historyczno-obyczajowa autorstwa Amina Maaloufa – libańskiego pisarza tworzącego po francusku, wybitnego znawcy kultury Bliskiego Wschodu i basenu Morza Śródziemnego.

Akcja powieści toczy się w pierwszej połowie XIX wieku w małej, górzystej libańskiej wiosce Kfaryabda, zawieszonej w cieniu wielkiej geopolityki: powolnego upadku Imperium Osmańskiego, rywalizacji brytyjsko-francuskiej oraz lokalnych walk starć między chrześcijańskimi maronitami a druzami. Tytułowy Tanios to syn wiejskiej piękności Lamii oraz nieślubne (jak głoszą krążące w wiosce plotki) dziecko miejscowego feudalnego szejka Franciszka.

Chłopiec wyrasta na postać niezwykłą: błyskotliwego, nadwrażliwego i wykształconego młodzieńca, który mimo swojej wysokiej pozycji staje się tragiczną ofiarą politycznych spisków, honorowych waśni i zdrady. Kiedy ojciec Taniosa zostaje uwikłany w zabójstwo maronickiego patriarchy, Tanios musi uciekać z kraju pod opieką brytyjskich agentów. Jego powrót po latach uruchamia ciąg wydarzeń, który na zawsze odmieni losy całej społeczności, a sam Tanios przejdzie do lokalnej legendy jako postać tajemniczo połączona z wielką, naturalną Skałą Taniosa, na której lubił przesiadywać.

Misterna opowieść w stylu bliskowschodniej gawędy: Maalouf pisze z niezwykłą lekkością i czarem tradycyjnego orientalnego bajakarza. Mamy tu do czynienia z fikcyjnym śledztwem historycznym – narrator zbiera ustne przekazy, stare kroniki i opowieści przodków, by złożyć w całość prawdę o czynie i zniknięciu Taniosa.

Głęboki wgląd w skomplikowaną tożsamość Bliskiego Wschodu: Powieść genialnie nakreśla podłoże historyczne dzisiejszych konfliktów w regionie. Pokazuje, jak feudalne struktury, religijne podziały i brutalna ingerencja mocarstw zachodnich (Wielkiej Brytanii i Francji) niszczyły tradycyjny, lokalny mikrokosmos.