Kolej podziemna - Colson Whitehead

 Monumentalna, nagrodzona m.in. Nagrodą Pulitzera oraz National Book Award powieść Colsona Whiteheada, która stała się jednym z najważniejszych dzieł współczesnej literatury amerykańskiej (doczekała się również znakomitej adaptacji serialowej w reżyserii Barry’ego Jenkinsa).

Powieść opowiada historię Cory – młodej niewolnicy pracującej na bawełnianej plantacji w stanie Georgia. Życie na plantacji to nieustanny koszmar przemocy, poniżenia i strachu. Kiedy pochodzący z Wirgini nowo przybyły niewolnik Caesar opowiada jej o „Kolei Podziemnej” – tajnej sieci ludzi i bezpiecznych kryjówek pomagającej uciekinierom – Cora decyduje się na morderczą ucieczkę na Północ.

Whitehead zastosował w książce genialny zabieg fabularny: realnie istniejącą w historii USA metaforę „Kolei Podziemnej” (która w rzeczywistości była konspiracyjną siecią ludzi) przekształcił w dosłowną, podziemną sieć torów, parowozów i stacji, wykopaną pod ziemią przez zbiegów i abolicjonistów. Cora podróżuje tym pociągiem przez kolejne stany Ameryki (Karolinę Południową, Karolinę Północną, Tennessee, Indianę). Każdy stan staje się dla niej osobną, koszmarną wersją rasowej opresji i eugeniki, a jej tropem podąża bezwzględny, ogarnięty obsesją łowca niewolników – Ridgeway.