Hrabina Cosel - Józef Ignacy Kraszewski

 Jedna z najsłynniejszych polskich powieści historycznych, stanowiąca część słynnej trylogii saskiej Kraszewskiego. Powieść przenosi nas na XVIII-wieczny, ociekający przepychem, ale też zepsuty dwór w Dreźnie. Główną bohaterką jest Anna Konstancja von Brockdorff, która staje się oficjalną faworytą Augusta II Mocnego, króla Polski i elektora Saksonii. Anna, poślubiwszy hrabiego Cosel, zyskuje na dworze pozycję niemal równą królowej. Nie jest jednak zwykłą, potulną kochanką – to kobieta dumna, niezwykle inteligentna i ambitna, która żąda od króla pisemnej obietnicy małżeństwa. Kiedy za sprawą dworskich intryg i politycznych roszad miłość władcy wygasa, Hrabina Cosel odmawia usunięcia się w cień. Jej duma zamienia się w tragedię, a dawny kochanek staje się jej bezwzględnym więziennym strażnikiem, zamykając ją na niemal pół wieku w twierdzy Stolpen.

Ponadczasowy portret silnej kobiety: Hrabina Cosel to jedna z najlepiej nakreślonych damskich postaci w polskiej literaturze XIX wieku. Kraszewski nie maluje jej czarno-biało. Widzimy kobietę dumną, momentami mściwą i zachłanną na władzę, ale w gruncie rzeczy tragicznie samotną w świecie zdominowanym przez cynicznych mężczyzn. Jej niezłomność do samego końca budzi ogromny szacunek.