Gerpla - Halldor Kiljan Laxness

 To jedna z najciekawszych, najbardziej prowokacyjnych i bezkompromisowych powieści w dorobku islandzkiego noblisty Halldóra Kiljana Laxnessa. Wydata w latach 50. XX wieku Gerpla (znana też na świecie jako Happy Warriors) to potężna, satyryczna dekonstrukcja narodowego mitu wikingów oraz klasycznych sag islandzkich.

Fabuła toczy się na przełomie X i XI wieku i śledzi losy dwóch braci krwi: Þorgeira i Þormóðura. Pierwszy z nich to osiłek bez skrupułów, ogarnięty obsesją wojennej sławy, zabijania i bezwzględnego posłuszeństwa tradycji. Drugi to poeta (skald), który próbuje ubrać krwawe i absurdalne czyny swojego przyjaciela w piękne, wzniosłe wiersze. Razem ruszają w świat – od surowych fiordów Islandii, przez dwory władców Skandynawii, po Anglię i Ruś Kijowską. Ich celem jest służba królowi Olafowi Haraldssonowi (późniejszemu świętemu Olafowi), jednak zderzenie ich romantycznych wyobrażeń o „etosie wikinga” z nędzą, cynizmem politycznym i bezsensowną przemocą ujawnia całkowite zakłamanie legendy.

Genialny styl i parodia sagi: Niezwykłość tej książki leży w jej warstwie językowej. Laxness perfekcyjnie podrobił archaiczny, chłodny, lakoniczny styl staronordyckich sag. Opowiada o najbardziej kuriozalnych, makabrycznych i absurdalnych wydarzeniach z całkowicie powagą i bezemocjonalnym dystansem, co daje niesamowity, wręcz groteskowy efekt komiczny.