Dom klepsydry - Gareth Rubin

 Pomysłowa, klimatyczna i mistrzowsko skonstruowana powieść historyczno-detektywistyczna w duchu epoki wiktoriańskiej (w oryginale The Turnglass), napisana przez brytyjskiego pisarza i dziennikarza Garetha Rubina. Powieść jest rzadkim w literaturze współczesnej przykładem tzw. książki dwustronnej (ang. head-to-tail lub tête-bêche) – składa się z dwóch odrębnych, ale misternie powiązanych ze sobą historii, które czytelnik może zacząć czytać z dowolnej strony, by po dotarciu do środka odwrócić książkę do góry nogami i poznać drugą część.

Fabuła rozpięta jest między dwiema epokami i dwoma niezwykłymi miejscami:

Część 1: Rok 1881 (Wyspa Ray, Essex). Młody lekarz Simeon Lee zostaje wezwany do odciętej od świata przez odpływy i mgły posiadłości Turnglass House (Dom Klepsydry), by leczyć swojego wuja, oliwionego paralizatorem i szaleństwem botanika Olivera. Na miejscu odkrywa, że dom jest pełen osobliwych zegarów, klepsydr i Mrocznych tajemnic, a sam wuj twierdzi, że jest powoli truty przez własną rodzinę. Simeon wplątuje się w śledztwo wokół dziwnych zgonów i rodzinnej klątwy.

Część 2: Rok 1939 (Kalifornia / Londyn). Młody pisarz i aktor Ken Kourian próbuje wyjaśnić tajemnicze morderstwo swojego przyjaciela, dramaturga Olivera Tooke’a (potomka rodziny z pierwszej historii). Wśród rzeczy zmarłego Ken odnajduje rękopis XIX-wiecznej powieści opisującej losy Simeona Lee w Domu Klepsydry. Szukając prawdy o śmierci przyjaciela, Ken odkrywa, że fikcja literacka z manuskryptu ma przerażająco bezpośrednie przełożenie na realne zbrodnie i spiski z okresu tuż przed wybuchem II wojny światowej.

Unikalna, szkatułkowa konstrukcja: Zabieg z dwiema odwróconymi książkami w jednej to nie tylko chwyt marketingowy, ale kluczowy element zagadki. Niezależnie od tego, od której historii zaczniesz lekturę, druga część rzuci zupełnie nowe światło na postacie, motywy i zbrodnie poznane wcześniej.

Wyrafinowana gra z czytelnikiem: Powieść zmusza do ciągłego wyłapywania analogii, powtórzonych motywów, nazwisk i rekwizytów (tytułowa klepsydra, motyw czasu, obłędu i dziedziczenia), dając ogromną satysfakcję z samodzielnego składania elementów układanki.