Człowiek w ogniu - A.J. Quinnell

 Jedna z najbardziej wpływowych powieści sensacyjnych z motywem zemsty i odkupienia (wydana w 1980 roku), która zdefiniowała nowoczesny wzorzec twardego thrillera. Autorem książki piszącym pod pseudonimem A.J. Quinnell był Philip Nicholson. Powieść doczekała się dwóch adaptacji filmowych, z których druga – słynny, dynamiczny dramat Tony’ego Scotta z 2004 roku z Denzelem Washingtonem w roli głównej – na stałe wpisała się do kanonu kina akcji.

Akcja powieści toczy się w ogarniętych plagą porywań dla okupu Włoszech lat 70. XX wieku (w filmie akcję przeniesiono do Meksyku). Głównym bohaterem jest Marcus Creasy – były komandos amerykańskich sił specjalnych i weteran wojny w Wietnamie oraz zmagający się z demonami przeszłości, zniszczony przez alkoholizm i poczucie winy człowiek, który stracił sens życia.

Za namową przyjaciela Creasy przyjmuje posadę ochroniarza we Włoszech, mając chronić kilkunastoletnią Samanthę (Sammie), córkę bogatego włoskiego przemysłowca. Choć początkowo Creasy jest chłodny i zdystansowany, mała dziewczynka swoją szczerością i ciepłem powoli przełamuje jego pancerz, przywracając go do życia. Sielanka kończy się brutalnie, gdy brutalny gang porywa Sammie, ciężko raniąc Creasy'ego. Gdy bohater dochodzi do zdrowia i dowiaduje się, że dziewczynka najprawdopodobniej nie żyje, wyznacza sobie jeden, ostateczny cel: wypowiada prywatną, bezwzględną wojnę całemu przestępczemu podziemiu odpowiedzialnemu za tę tragedię.

Pierwowzór gatunku „zimny profesjonalista na ścieżce zemsty”: Creasy w powieści to postać o wiele surowsza i bardziej przerażająca niż w filmowych adaptacjach. Quinnell z porażającym realizmem pokazuje, jak wyszkolony, pozbawiony hamulców taktycznych człowiek zamienia się w bezlitosną machinę bojową, która skrupulatnie i z chłodną logiką niszczy kolejnych ogniwa mafijnej struktury.